Unia Europejska zaczęła funkcjonować 1 listopada 1993 roku na mocy podpisanego wcześniej tak zwanego traktatu z Maastricht (Traktat o Unii Europejskiej - umowa międzynarodowa z dnia 7 lutego 1992).

Polska weszła do Unii Europejskiej 1 maja 2004 roku w wyniku wcześniej podpisanego w Atenach traktatu akcesyjnego (16 kwietnia 2003 roku).

Zobacz również w tym dziale:

• Które państwa należą do SEPA? (Jednolity Obszar Płatności w Euro)
• Które państwa należą do NATO? (Sojusz Północnoatlantycki)
• Które państwa należą do strefy Schengen? (zniesiona kontrola graniczna)

Oprócz państw leżących na kontynencie europejskim, do Unii Europejskiej należą terytoria zależne od nich. Obecnie można rozróżnić dwa rodzaje takich terytoriów:

Regiony najbardziej oddalone UE

Są to terytoria państw członkowskich UE: Francji, Portugalii i Hiszpanii, które znajdują się w dużym oddaleniu od stolic tych państw europejskich. Prawo UE w tych terytoriach został prawie w całości wdrożone, walutą używaną jest Euro, a obywatele są obywatelami UE. Terytoria te są integralną częścią Unii Europejskiej. Do regionów najbardziej oddalonych należą:

• Gujana Francuska, Gwadelupa, Majotta, Martynika, Reunion (pięć francuskich departamentów zamorskich);
• Saint-Martin (jedna francuska wspólnota zamorska);
• Madera i Azory (dwa portugalskie regiony autonomiczne);
• Wyspy Kanaryjskie (jedna hiszpańska wspólnota autonomiczna).

Kraje i terytoria zamorskie UE

Są to regiony, które poprzez powiązania konstytucyjne mają związki z takimi państwami UE jak: Dania, Francja, Holandia i Wielka Brytania. Obecnie jest 25 takich regionów. Niemniej, mimo powiązań konstytucyjnych prawo stosowane na tych obszarach często nie jest prawem UE i nie zostało tam wdrożone, a waluta stosowaną nie jest Euro, ale obywatele tych terenów posiadają przywilej posiadania obywatelstwa UE. Terytoria te nie są uznawane jako integralna część UE, są jedynie stowarzyszone z UE.