F-Secure: Cyberatak z perspektywy hakera w 5 krokach
F-Secure

F-Secure: Cyberatak z perspektywy hakera w 5 krokach

26.07.2017
F-Secure przedstawił materiał opisujący 5 etapów cyberataku na organizację z punktu widzenia hakera.

Z uwagi na ostatnie globalne ataki ransomware Petya oraz WannaCry symulacja uwzględnia również wykorzystanie oprogramowania wymuszającego okupy.

Cyberbezpieczeństwo nie jest dane na zawsze – to proces, który wymaga ciągłego udoskonalania. W dodatku powinien być traktowany jako nieodzowny element funkcjonowania organizacji. Pierwszy krok to zrozumienia ryzyka, poznanie przeciwników, a także celów, jakie im przyświecają oraz metod, które mogą zastosować. W skrócie: chodzi o zrozumienie, jakie zasoby chciałby zdobyć cyberprzestępca oraz o zabezpieczenie ich.

Ostatnie cyberataki z wykorzystaniem złośliwego oprogramowania wymuszającego okupy z rodziny Petya oraz WannaCry doprowadziły do globalnego paraliżu wielu organizacji na całym świecie. Aby spojrzeć na cyberatak z perspektywy hakera, za przykład posłuży symulacja z wykorzystaniem oprogramowania ransomware.

W 2012 roku istniała tylko jedna rodzina ransomware[1], w 2015 r. było ich już 35, a w 2016 r. aż 193. Gdy firma zostaje zaatakowana i wymuszany jest okup, podejrzewa się finansową motywację cyberprzestępców. Zdarza się jednak, że oprogramowanie ransomware zostaje użyte wyłącznie jako zasłona dymna, by można było przeprowadzić zaawansowany ukierunkowany atak w celu wykradnięcia wrażliwych danych klientów – mówi Leszek Tasiemski, ekspert ds. cyberbezpieczeństwa w firmie F-Secure.

Jakie kroki podejmują cyberprzestępcy na poszczególnych etapach cyberataku?


Etap 1: Rekonesans
Czas: Miesiące przed wykryciem ataku
Rekonesans

 

Cyberprzestępca najczęściej rozpoczyna działania od zebrania informacji o firmie z portalu LinkedIn czy korporacyjnej strony internetowej. Zdobywa również plany budynku oraz wiedzę o systemach zabezpieczeń i punktach dostępu. Czasem decyduje się odwiedzić siedzibę firmy (np. podczas większego wydarzenia) lub przeprowadza „wizję lokalną”, rozmawiając z sekretarką. Zdarza się, że haker zakłada nawet firmę, rejestruje domenę czy tworzy fałszywe profile, aby później wykorzystać je do celów socjotechnicznych.

Rekonesans opiera się również na zautomatyzowanych działaniach polegających na skanowaniu sieci i wykrywaniu niezabezpieczonych urządzeń do zainfekowania. Dotyczy to wszystkich dostępnych platform, a coraz częściej urządzeń z kategorii Internetu rzeczy (IoT).

Kiedy cyberprzestępca zdobędzie niezbędne informacje, musi zdecydować, jaką bronią się posłużyć. Może to być wykorzystanie luki w oprogramowaniu (exploit), wysyłanie sfałszowanych maili (phishing), a nawet próba przekupienia jednego z pracowników. Na tym etapie wpływ na funkcjonowanie biznesu jest jeszcze minimalny, ale atakujący wie już, jak może dalej postępować.

Etap 2: Włamanie
Czas: Miesiące przed wykryciem ataku

Włamanie


W drugim etapie cyberprzestępca próbuje włamać się do środowiska firmy, skąd będzie mógł przeprowadzać próby ataku.

Działania mogą opierać się na phishingu w celu zdobycia danych logowania, a następnie zaimplementowaniu narzędzi, które pozwolą penetrować sieć. Najczęściej takich prób nie udaje się namierzyć. Nie ma również pewności, że dana firma jest ostatecznym celem, a nie jedną z wielu organizacji dotkniętych zmasowanym atakiem.

Etap 3: Rozprzestrzenianie się infekcji
Czas: Miesiące lub tygodnie przed wykryciem ataku

Rozprzestrzenianie się infekcji


Kiedy cyberprzestępca zdobędzie już dostęp do wewnętrznych zasobów sieciowych, będzie próbował złamać kolejne systemy i konta użytkowników. Celem jest dalsza ekspansja, mapowanie sieci, lokalizowanie plików haseł, aby w efekcie zidentyfikować kluczowe dane. Atakujący najczęściej podszywa się pod autoryzowanego użytkownika, dlatego jego działania są bardzo trudne do wykrycia.
 

Etap 4: Eskalacja uprawnień
Czas: Tygodnie lub dni przed wykryciem ataku

Eskalacja uprawnień

 

Cyberprzestępca posiada już odpowiedni poziom dostępu (dzięki zdobytym wcześniej danym logowania), by zrealizować założone cele.

Na tym etapie atakujący dociera do danych docelowych. Naruszane są jednocześnie serwery poczty, systemy zarządzania dokumentami oraz dane klientów.

Etap 5: Wykonanie misji
Czas: „Dzień zero”


Cyberprzestępca zdobywa wrażliwe dane klientów, zaburza pracę systemów krytycznychzakłóca operacje biznesowe. Na ostatnim etapie wykorzystuje ransomware, aby pozbyć się wszelkich dowodów i zatrzeć ślady swoich poprzednich działań.

Straty poniesione przez firmę dodatkowo wzrastają, jeżeli rozprzestrzenianie się infekcji nie zostanie w porę zatrzymane.

Jak uchronić organizację przed cyberatakiem?

W zastosowanym przykładzie cel został osiągnięty przed wykryciem naruszenia bezpieczeństwa. Niestety jest to typowa sytuacja. Jeżeli kradzież danych odbywa się przy pomocy znanych w firmie narzędzi i danych logowania, zidentyfikowanie ataku ukierunkowanego jest niezmiernie trudne.

Najlepszą ochronę zapewnia wdrożenie odpowiedniego systemu wykrywania naruszeń bezpieczeństwa. Warto również przestrzegać podstawowych zasad, aby zminimalizować ryzyko zaistnienia cyberataku:

  • przeprowadzać testy penetracyjne i potraktować to jako materiał do szkoleń oraz wzmacniania systemu;
  • przeszkolić pracowników tak, aby byli odporni na socjotechnikę i rozpoznanie osobowe;
  • wzmocnić wewnętrzną sieć tak, żeby odpowiednio szybko wykrywać i zwalczać próby szpiegowania;
  • zwiększyć stopień bezpieczeństwa fizycznego, utrudnić penetrację przestrzeni biurowych;
  • chronić sprzęt, zwłaszcza urządzenia mobilne.

[1] Według raportu F-Secure State of Cyber Security 2017

F-Secure F-Secure: Jaki jest koszt naruszenia ochrony danych w firmie?

Średni koszt naruszenia ochrony danych, według instytutów badawczych, może wahać się od 200 tysięcy do 3,6 miliona dolarów. Przedstawione w badaniach wyniki uzmysławiają skalę problemu, ale oszacowanie ewentualnych strat to już wyzwanie, z którym musi zmierzyć się każde przedsiębiorstwo indywidualnie. Aby ograniczyć ryzyko naruszenia ochrony danych w organizacjach oraz umożliwić prognozowanie potencjalnych kosztów, firma F-Secure wprowadza usługę Cyber Breach Impact Quantification (CBIQ). czytaj więcej

F-Secure F-Secure: Co RODO mówi o ransomware?

Niedawne cyberataki Petya i WannaCry sprawiły, że firmy poświęciły wiele uwagi kwestiom ochrony przed oprogramowaniem wymuszającym okupy. O ransomware nie zapomniała również Unia Europejska przygotowując rozporządzenie RODO. czytaj więcej

F-Secure F-Secure: Czy Polacy bezpiecznie korzystają z urządzeń mobilnych?

Najczęściej wykorzystywane przez Polaków urządzenia elektroniczne to kolejno smartfon (100%), laptop (77%), komputer stacjonarny (50%), tablet (48%), konsola do gier (21%) oraz czytnik książek elektronicznych (15%) – wynika z badania [1] firmy F-Secure, światowego dostawcy rozwiązań cyberbezpieczeństwa. czytaj więcej

F-Secure Komentarz F-Secure w sprawie ataku ransomware Petya

Komentarze ekspertów z F-Secure dotyczące kolejnego po WannaCry globalnego ataku ransomware o nazwie Petya, który sparaliżował firmy i instytucje m.in. na Ukrainie, w Rosji i w Polsce. czytaj więcej

F-Secure F-Secure: Paczka z niespodzianką. Cyberprzestępcy sięgają po spoofing

Wraz ze spadkiem popularności eksploitów, czyli złośliwych programów wykorzystujących luki w zabezpieczeniach, spam przeżywa renesans popularności. Jedną z technik wykorzystywanych przez spamerów do oszukania odbiorców wiadomości e-mail jest tzw. spoofing, czyli podszywanie się pod istniejącą firmę. F-Secure Labs przedstawia listę największych firm, pod które w pierwszej połowie 2017 r. podszywali się spamerzy. czytaj więcej

F-Secure F-Secure: Internet niebezpiecznych rzeczy – luki w kamerach IP firmy Foscam

Firma F-Secure, dostawca rozwiązań z zakresu cyberbezpieczeństwa, zidentyfikowała liczne luki w zabezpieczeniach dwóch modeli kamer IP Foscam. Luki umożliwiają cyberprzestępcom przejęcie kontroli nad urządzeniem (jeżeli jest ono podłączone do internetu), podgląd materiałów wideo, a także wysyłanie oraz ściąganie plików z serwera. Jeżeli urządzenie stanowi element sieci lokalnej, to haker będzie mógł uzyskać dostęp do jej zasobów. Urządzenie może zostać również wykorzystane do przeprowadzenia ataku DDoS[*]. czytaj więcej

F-Secure F-Secure: Dwie najczęstsze przyczyny cyberataków na firmy

Według ekspertów z F-Secure większość firm pada ofiarą cyberataków z powodu niezaktualizowanego oprogramowania, które zawiera zidentyfikowane już wcześniej luki w zabezpieczeniach. Drugi najczęstszy powód to wykorzystanie przez cyberprzestępców socjotechniki takiej jak phishing, czyli wysyłanie do pracowników sfałszowanych wiadomości
i podszywanie się pod osobę lub instytucję w celu wyłudzenia określonych informacji. czytaj więcej

F-Secure F-Secure SENSE – ochroa wszystkich urządzeń inteligentnego domu

Firma F-Secure, dostawca rozwiązań z zakresu cyberbezpieczeństwa, przedstawia autorskie urządzenie o nazwie SENSE, które ma za zadanie chronić inteligentne domy. F-Secure SENSE to połączenie bezpiecznego routera Wi-Fi z zaawansowaną aplikacją ochronną oraz sprawdzonym rozwiązaniem chmurowym. Jego zadaniem jest zabezpieczenie urządzeń, które łączą się z Internetem, szczególnie w nowoczesnych domach – dotyczy to zarówno komputerów, smartfonów, tabletów, jak i inteligentnych pralek, lodówek i innych rozwiązań IoT. czytaj więcej

F-Secure F-Secure: WannaCry – jeden z największych globalnych ataków ransomware

Sean Sullivan, doradca ds. cyberbezpieczeństwa w firmie F-Secure: komentarz dotyczący jednego z największych ataków ransomware o nazwie WannaCry, który od wczoraj blokuje dziesiątki tysięcy urządzeń na całym świecie dotykając m. in. brytyjską służbę zdrowia, firmy transportowe, telekomunikacyjne, ośrodki szkolnictwa i wiele innych organizacji. czytaj więcej

F-Secure F-Secure pozyskuje Digital Assurance i poszerza wachlarz usług dla biznesu

Firma F-Secure ogłasza przejęcie Digital Assurance – brytyjskiej firmy świadczącej usługi konsultingowe z zakresu bezpieczeństwa informacji dla rządów oraz przedsiębiorstw działających w sektorach: finansowym, handlowym, petrochemicznym, zbrojeniowym i komunikacyjnym. Pozyskane rozwiązania oraz kompetencje pozwolą ulepszyć ochronę punktów końcowych oraz poszerzyć portfolio usług biznesowych świadczonych przez F-Secure. czytaj więcej

F-Secure F-Secure: Skąd pochodzą cyberataki na Polskę?

Firma F-Secure, dostawca rozwiązań z zakresu cyberbezpieczeństwa, przedstawia dane dotyczące cyberataków na Polskę przeprowadzanych pomiędzy październikiem 2016 a marcem 2017 roku. Informacje zostały uzyskane dzięki autorskiej sieci Honeypotów, czyli serwerów, które udają łatwy cel i są przynętą dla cyberprzestępców. Hakerzy atakują je i dzięki temu możliwe jest pozyskanie cennych danych oraz opracowywanie kolejnych metod na walkę z cyberzagrożeniami. czytaj więcej

F-Secure F-Secure: Pieniądze albo pliki – jak zapobiec wymuszeniom w internecie?

Cyberprzestępcy coraz więcej zarabiają na wymuszaniu okupów w internecie – szczególnie za sprawą powszechnego dostępu do kryptowalut.Według raportu F-Secure z 2012 roku istniała tylko jedna rodzina ransomware, w 2015 r. było ich już 35, a w 2016 aż 193. F-Secure Labs ostrzega, że jeśli rządy nie zdelegalizują anonimowego źródła finansowania, ten wzrost będzie ograniczony tylko możliwościami nabywania Bitcoina przez konsumentów. czytaj więcej

F-Secure F-Secure: Poważne luki w zabezpieczeniach dysków NAS

W styczniu 2017 roku firma F-Secure przedstawiła wyniki badań poświęconych licznym lukom w zabezpieczeniach, które odkryto w dyskach NAS firmy QNAP. Od tego czasu zidentyfikowano nowe, znacznie poważniejsze problemy związane z podatnością w oprogramowaniu urządzeń sieciowych tego producenta. czytaj więcej

F-Secure F-Secure demaskuje grupę cyberprzestępców o nazwie Callisto

Callisto to zorganizowana grupa cyberprzestępców, która gromadzi informacje o polityce zagranicznej i polityce bezpieczeństwa w Europie. Hakerzy używają oprogramowania szpiegowskiego opracowanego na potrzeby organów ścigania. czytaj więcej